نیاز به تایید اجتماعی و تأثیر آن بر عزت نفس افراد

به قلم حسن بیات روانشناس بالینی

وقتی کودک از سنین کم در جامعه پذیرفته نشود و در بیشتر مواقع، با تمسخر یا بی ‌تفاوتی از سوی دیگران مواجه شود، ازلحاظ روانشناسی مشکلات زیادی پیدا می ‌کند. چنین کودکی ارزش و شایستگی ‌هایش را زیر سوال خواهد برد، مدام با احساسات منفی مانند نگرانی و اضطراب سروکار خواهد داشت، از خود غافل خواهد شد و به خود و تصمیماتش با دیده تردید نگاه خواهد کرد. این ها همگی از عواقب پذیرفته ‌نشدن در اجتماع است. از سوی دیگر، تایید اجتماعی به کودکان پروبال خواهد داد و اعتماد به نفس آن ها را بیشتر می ‌کند. چنین کودکانی کمتر به خود تردید راه می ‌دهند و احساسات منفی مثل نگرانی و ناامیدی را به‌ ندرت تجربه می ‌کنند

مرکز مشاوره بیات

دسته ‌بندی کلی افراد جامعه بر اساس رویکردشان در مواجهه با دیگران :

در یک دسته‌ بندی کلی، افراد جامعه را به سه زیرگروه مختلف تقسیم ‌بندی می‌ کنند :

  • کسانی که در بیشتر مواقع، به‌دنبال جلب‌ رضایت دیگران هستند و نظر آن ها برایشان اهمیت دارد

  • کسانی که به نظر دیگران درباره خودشان اهمیتی نمی ‌دهند یا کمتر به آن اهمیت می ‌دهند

  • کسانی که هم سعی بر جلب‌ رضایت دیگران دارند و هم به خودشان اهمیت می ‌دهند و تعادلی میان این دو ایجاد می ‌کنند

بیشتر ما در زیرگروه سوم جای می‌گیریم، یعنی هم به‌دنبال جلب ‌رضایت دیگران هستیم و هم به احساس و افکار درونی خودمان اهمیت می‌دهیم و سعی می ‌کنیم خودمان را هم راضی نگه داریم

برخورد جامعه با افراد فاقد نیاز به تایید اجتماعی :

نیاز به تایید اجتماعی است که جامعه ‌های منسجم را سر پا نگه می ‌دارد. کسانی که به ساز خودشان می ‌رقصند و برایشان مهم نیست دیگران درباره ‌شان چه فکری می‌ کنند، تنها در صورتی به‌عنوان عضوی از جامعه پذیرفته خواهند شد که در درجه اول، جامعه به آن ها نیاز داشته باشد و در درجه دوم، خودشان مایل به برطرف ‌کردن این نیاز جامعه باشند. حال اگر نخواهند این نیاز را برطرف کنند، یا جامعه آن ها را طرد می‌ کند و یا آن که به‌ شکلی خود خواسته خودشان را از صحنه ‌های جمعی کنار می ‌زنند و به انزوا گرایش پیدا می‌ کنند، مدارای جامعه با این دسته از افراد که به ‌قولی ساز مخالف می ‌زنند، بر اساس روش و اسلوب مشخص و ثابتی صورت نمی ‌گیرد گاهی با آن ها مدارا می ‌کند و گاهی خیر. به‌ همین‌ خاطر است که بیشتر این افراد برای به‌دست‌ آوردن تایید اجتماعی و پذیرفته‌ شدن در اجتماع، از خود انگیزه نشان می ‌دهند

عوامل تأثیرگذار بر نیاز به تایید اجتماعی :

بالارفتن سن :

هر چه سن ما بیشتر می ‌شود، نیاز به تایید اجتماعی برای کسب عزت‌ نفس، کم تر می‌شود،؛ چون هرچه بیشتر تجربه کسب کنیم، از بار اضطراب و نگرانی‌ ها کاسته می ‌شود و بیشتر به خودمان اطمینان می ‌کنیم. بنابراین نیاز به تایید اجتماعی و نقش آن بر عزت ‌نفس، بیشتر در همان سنین اولیه کودکی احساس می‌شود

البته این بدان معنا نیست که طرد شدن از سوی دیگران یا مواجه ‌شدن با بی تفاوتی ‌های آن ها، به‌طور کامل بی ‌ضرر باشد. فارغ از مسئله سن ‌و سال، آن چه باید مدنظر قرار دهیم و بیشتر از هر چیز دیگری اهمیت دارد، این است که فرد برای کسب عزت‌ نفس، بیشتر متکی به چه منابعی است. اگر عقاید دیگران و پذیرش آن ها است که برایش عزت ‌نفس می ‌آورد، نیاز به تایید اجتماعی در تمامی طول عمر، نقشی تعیین ‌کننده برایش خواهد داشت

کسانی هم که بیشتر از دیگران در معرض اظهار نظرها و نگاه‌ های ناملایم مردم جامعه هستند و کمتر پذیرفته می ‌شوند، ممکن است برای محافظت از خودشان، به طور کلی از تعامل اجتماعی روی ‌گردان شوند. این مسئله گاهی تا سرحد انزوا کشیده می ‌شود

عوامل دیگر :

سن‌ و سال تنها عامل تاثیرگذار بر نیاز به تایید اجتماعی نیست و عوامل دیگری هم بر آن تأثیرگذارند: ازجمله می ‌توان به عوامل فرهنگی، ماهیت جامعه، تأثیرات نسلی و ویژگی‌ های نهادینه‌ شده در افراد اشاره کرد همچنین ویژگی‌ های جمع یا گروهی که فرد تصمیم می ‌گیرد عضوی از آن باشد، بر چگونگی رفتار او نقشی تعیین ‌کننده خواهد داشت مثلا جمعی که بیشتر بر پایه مدارا تشکیل شده باشد و به فردیت افراد و ویژگی‌ های منحصر به‌ فرد هریک اهمیت دهد، تأثیری به‌ مراتب متفاوت ‌تر از جمعی خواهد داشت که نیازمند پیروی بی‌ چون‌ و چرای اعضایش است

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *