نقشه برداری رنگی مغز | صفر تا صد کاربرد و هزینه QEEG

نقسه برداری رنگی مغز

نقشه برداری رنگی مغز برای تشخیص بیماری‌های مختلف روانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای مشاهده نوسانات و عملکرد مغز برای بیمارانی که مشکوک به صرع و آنسفالیت هستند زیر نظر پزشک متخصص از مغز آن‌ها نوار مغزی یا الکتروانسفالوگرافی(EEG) تهیه می‌شود. سلول‌های موجود در مغز برای برقراری ارتباط از طریق ایمپالس‌های الکتریکی با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.

ایمپالس‌های الکتریکی توسط الکترودهای کوچکی که بر سر بیمار قرارا گرفته ثبت می‌شود و به صورت یک نوار مغزی بر روی کاغذ که الکتروانسفالوگرام نام دارد، قابل مشاهده می‌باشد. با استفاده از الکتروانسفالوگرافی به راحتی می‌توانید از مغز خود نقشه برداری رنگی یا QEEG تهیه کنید. در این مقاله تخصصی با ما همراه باشید تا به شما به طور مفصل EGG و QEEG را معرفی کنیم.

نوار مغز یا EEG چیست؟

نوار مغز یا EEG الگوریتم خاص ارتباطی ثبت شده بین امواج الکترونیک مغز می‌باشد. برای انجام این تست تعدادی الکترود کوچک در حین تست به سر متصل می‌شود این الکترودها که اکثرا با روکشی از جنس نقره هستند فعالیت‌های الکتریکی نورون‌های مغز را ثبت می‌کنند و سیگنال‌ها را به یک رایانه منتقل کرده و نتایج به دست آمده را ثبت می‌کنند.

طرز کار دستگاه بیوفیدبک و بیوفیدبک درمانی نیز همین گونه است با این تفاوت که در بیوفیدبک درمانی، دستگاه با دریافت امواج مغزی به فرد کمک می‌کند که آن را کنترل کند. دستگاه بیوفیدبک با بررسی تفاوت نقشه مغزی در افراد نرمال و بیمار روند درمانی را پیش می‌برد.

امواج مغز ثبت شده را با یک الگوی مشخص سینوسی مقایسه می‌کنند. متخصص مغز و اعصاب به دنبال یک الگوی نامنظم می‌گردد. وجود الگوی نامنظم در تست نشان دهنده‌ی اختلالات و بیماری‌های مغزی می‌باشد. نوار مغزی و نقشه مغزی هردو برای ثبت امواج مغزی استفاده می‌شوند ولی تفاوت نوار مغزی با نقشه مغزی یا تفاوت EEG و QEEG در نحوه ثبت این امواج و تشخیص بیماری است.

نقشه برداری رنگی مغز یا QEEG چیست؟

نقشه مغزی یا QEEG نوعی ابزار برای بررسی عملکرد مغز می‌باشد که به کمک پردازش نوار مغزی یا EEG میزان فعالیت الکتریکی در قسمت‌های مختلف مغز با توجه به ایمپالس‌های سلول‌های مغزی مورد بررسی قرار می‌گیرد. به وسیله‌ی QEEG می‌توان متوجه شد که فعالیت الکتریکی در کدام نواحی کم و یا زیاد شده و بدین صورت نقاط ضعف، اختلالات و قدرت مغز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در QEEG یا نقشه برداری رنگی از مغز الکترودهای مخصوص در نقاط مختلف سر قرار می‌گیرد، فعالیت‌های الکتریکی نورون‌های مغزی سبب ایجاد رنگ به صورت نمودار شده که می‌توانید به راحتی این اطلاعات را در کامپیوتر ذخیره کنید و در نهایت بر روی کاغذ چاپ و مطالعه کنید. از نقشه برداری مغزی برای بررسی و تشخیص بیماری‌های مختلف مانند استرس و اضطراب، افسردگی شدید و ADHD استفاده می‌شود.

کاربرد QEEG برای درمان بیماری

همانطور که در بالا به آن اشاره کردیم از نقشه برداری رنگی مغزی برای تشخیص و بیماری‌های مغزی در افراد مشکوک استفاده می‌شود. نمونه‌های زیر بیماری‌هایی هستند که توسط QEEG قابل تشخیص می‌باشند و پزشکان در صورت تهیه شرح حال از بیمار و مشکوک شدن به حالات بیمار برای او EEG  و در مرحله‌ی بعد QEEG تجویز می‌کنند.

  • اختلالات مغزی نظیر AD/HD
  • اضطراب
  • افسردگی شدید
  • ناتوانی در یادگیری
  • اختلال دو قطبی
  • اوتیسم
  • پانیک
  • و…
  • موارد فوق با استفاده از تهیه‌ی نقشه برداری رنگی مغز قابل تشخیص می‌باشد. برای تهیه‌ی QEEG در مرحله‌ی اول با قرار دادن کلاه مخصوصو EEG روی سر تا 19 کانال، EEG  یا نوار مغزی از فرد گرفته می‌شود. پس از تهیه‌ی EEG عملیات پیچیده ریاضی مثل تبدیل فوریه و ویولت روی نمودار به دست آمده EEG پیاده سازی می‌شود.

دلایل اهمیت تهیه نقشه مغزی قبل از نوروتراپی

به دلیل اینکه درمان‌های نوروتراپی مثل نوروفیدبک، CES و بیوفیدبک به طور کامل و به طور مستقیم با امواج مغزی در ارتباط هستند به همین دلیل تست نقشه از مغز به بهترین شکل تغییرات امواج مغز را در اختیار پزشک قرار می‌دهد و تمامی نواقص مغز شما قابل رویت می‌باشد. انجام این تست قبل از شروع دوره درمان نوروتراپی سبب بهبود روند درمانی شما خواهد شد.

انواع نقشه مغزی

نقشه برداری از مغز 3 نوع مختلف دارد که بسته به شرایط و نیاز مورد استفاده قرار می‌گیرد. انواع نقشه رنگی از مغز به صورت زیر می‌‌باشد.

  •  نقشه برداری مغز در حالت خواب

در این نوع نقشه مغزی به سر فرد که در حالت خواب قرار دارد الکترودهایی متصل می‌شود.  برخی از موارد از بیمار خواسته می‌شود تا برای بهبود روند آزمایش شب قبل از انجام تست بیدار بماند تا پزشک از خوابیدن بیمار در حین انجام آزمایش به طور کامل اطمینان حاصل پیدا کند. نقشه برداری از مغز در حالت خواب به طور معمول  پزشک متخصص اطلاعات به دست آمده را در اختیار بیمار قرار نمی‌دهد.

  •  نقشه برداری معمولی

از رایج‌ترین نوع آزمایش، نقشه برداری معمولی از مغز می‌باشد که معمولا مدت زمان انجام این تست بین 20 تا 40 دقیقه می‌باشد. در حین انجام این تست از بیمار خواسته می‌شود تا بدون هیچ گونه حرکت و سر و صدایی نشسته و هر از گاهی به مدت بسیار کوتاهی چشمان خود را باز و بسته کند و نفس عمیق بکشد. در این نوع تست ممکن است یک چراغ چشمک زن مقابل شما برای بررسی فعالیت مغز قرار گرفته شود.

  • نقشه برداری حین فعالیت

برای افرادی که پزشک تشخیص داده است که نقشه برداری از مغز در حین فعالیت تهیه شود، الکترودها در طول شبانه روز و به مدت یک یا چند روز بر روی سر قرار بگیرد. پس از نصب الکترودها بر روی سر فرد به یک دستگاه ضبط کوچک و قابل حمل متصل می‌گردد.

 

تفاوت EEG و QEEG

تست EEG و QEEG علاوه بر داشتن شباهت‌هایی که با یکدیگر دارند دارای تفاوت‌هایی هستند که سبب وجه تمایز هر یک نسبت به دیگری می‌شود. تفاوت‌ نوار مغزی با نقشه مغزی به شرح زیر می‌باشد.

  • در EEG، فعالیت الکتریکی مغز توسط الکترودهایی که بر روی سطح پوست سر قرار می‌گیرد، ضبط می‌شود که نشان دهنده فعالیت غشای زیرین پوست می‌باشد که به این امواج، امواج مغزی می‌گویند.
  • در QEEG، با استفاده از روش‌های ریاضی این امواج با مقادیر کمی برای مقایسه و بررسی عملکرد صحیح مغز تبدیل می‌کند. با مقایسه تست به دست آمده از نقشه مغز به تشخیص بیماری‌های احتمالی فرد می‌پردازند.

تفاوت‌های تست EEG و QEEG  شامل موارد بالا می‌باشد. این دو تست تفاوت زیادی با یکدیگر ندارد و شباهت این دو تست بیشتر از تفاوت‌های آن می‎‌باشد.

تست QEEG و EEG در بارداری

بسیاری از خانوم‌های باردار در هنگام بارداری خود مجبور به انجام تست‌های مغزی می‌شوند و این سوال برای آن‌ها به وجود می‌آید که آیا انجام این تست برای جنین یا مادر خطری ندارد؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم خیر، در تست‌های EEG و QEEG  به علت عدم استفاده از پرتوها و اشعه‌ها خطری مادر و جنین را تهدید نمی‌کند و عوارضی در بر ندارد.

نقشه برداری مغزی

تفسیر تست QEEG

برای تفسیر تست ابتدا تست QEEG فرد بیمار را با تست QEEG فرد سالم مقایسه می‌کنندتا هنجار عملکرد مغز را شناسایی و با تطبیق با نمونه‌ی طبیعی ناهنجاری مغزی فرد را شناسایی می‌کنند. مبنای مقایسه تغییرات در تست QEEG می‌باشد که توسط فعالسیت الکتریک نورون‌های مغز به ثبت رسیده است. فعالیت الکتریکی مغز با افزایش سن دچار تغییر و تحولاتی می‌شود، بنابراین در هنگام مقایسه نقشه برداری رنگی مغزی افراد بیمار و سالم باید سن فرد را مد نظر قرار داد.

نتیجه‌ی این مقایسه که به آن Z.scores می‌گویند، اگر فعالیت مغزی فرد مشاهده با تست فرد نرمال باشد با رنگ سبز نشان داده می‌شود. رنگ سبز در تست نشان دهنده حالت طبیعی و نرمال است. در صورتی که فعالیت امواج مغزی فرد از حالت نرمال و طبیعی بیشتر باشد، نرم افزار نتیجه تست را با رنگ زرد، نارنجی و قرمز نشان می‌دهد.

اگر فعالیت‌های امواج تولید شده کمتر از حالت طبیعی باشد، نرم افزار آن را با رنگ آبی و بنفش نشان می‌دهد. هر یک اختلالات مغزی مانند AD/HD و LD در اثر وجود اختلالات در عملکرد مغزو کم و زیاد شده امواج مغزی رخ می‌دهد، نقشه مغزی که دارای عملکرد مغزی سالم باشد با فردی که دارای AD/HD می‌باشند، متفاوت است. به همین سبب متخصص با بررسی مقشه مغزی افراد مختلف مشکلات مغزی و توانمندی‌های هر یک را بررسی می‌کند.

مزایای تست QEEG

تست QEEG بدون هیچ گونه درد و محدودیت می‌باشد و در مدت زمان بسیار کوتاهی قابل اجرا می‌باشد. موارد زیر از مزایای تست QEEG می‌باشد.

  • برای انجام این تست هیچ گونه دارو یا تزریقاتی صورت گرفته نمی‌شود.
  • از هیچ گونه اشعه استفاده نمی‌شود به همین دلیل استفاده از این روش برای خانوم‌های باردار و کودکان فاقد هیچ گونه خطری می‌باشد.
  • در این روش به بررسی عملکرد و فعالیت مغز به طور کامل پرداخته می‌شود و صرفا به تصویر برداری از ظاهر مغز محدود نمی‌شود.
  • این تست در مقایسه با روش‌های دیگر مقرون به صرفه و از هزینه پایین‌تری برخوردار است.
  • بیماری‌هایی نظیر اضطراب، بیش فعالی و افسردگی که با روش‌های دیگر قابل تشخیص نیست با این روش به راحتی می‌توان آن را بررسی و تشخیص داد.
  • حتی افراد سالم می‌توانند از این روش برای بررسی فعالیت و عملکرد مغز خود استفاده کنند و  از بیماری‌هایی همچون آلزایمر که در آینده احتمال ابتلا به آن وجود دارد باخبر می‌شوند.

با انجام این تست شما می‌توانید به خوبی متوجه شوید که کدام قسمت مغز و به چه میزانی دچار اختلال هستند تا بهترین درمان را برای کنترل و از بین بردن آن بیماری با توجه به شرایط فرد برای آن تجویز شود.

مراحل آماده سازی فرد برای نقشه برداری رنگی مغز

برای انجام نقشه رنگی مغز بهتر است قبل از انجام تست برخی کارها را انجام و از انجام برخی اعمال و فعالیت پرهیز شود، این فعالیت‌ها قبل از تست نقشه برداری رنگی مغزی به شرح زیر می‌باشد.

  • حداقل 3 بار در روز سر خود را به خوبی با شامپو شست و شو دهید.
  • از محصولات حالت دهنده، ژل و اسپری مو بر روی پیشانی استفاده نکنید.
  • از انجام بافت و بستن مو خودداری کنید.
  • در روز تست از زیورآلات و گوشواره استفاده نکنید.
  • اگر از عینک برای چشم‌های خود استفاده می‌کنید، حتما آن را در روز انجام تست حتما به همراه داشته باشید و از لنز چشم استفاده نکنید، زیرا ممکن است در گرفتن تست خوب اختلال ایجاد کند و شما مجبور به تکرار تست شوید.
  • از مصرف مواد تحریک کننده همچون قهوه، سیگار، نوشیدنی‌های کافئین دار و … خودداری کنید.
  • از مصرف داروهای غیرقانونی و خریداری شده از منابع نامعتبر، دمنوش‌های گیاهی پرهیز کنید.
  • تغذیه مناسب قبل از انجام تست و داشتن استراحت کافی قبل از تست تاثیر زیادی خواهد داشت.

انجام فعالیت‌های بالا قبل از تست می‌تواند تاثیر زیادی در یک تست خوب و صحیح داشته باشد. با انجام فعالیت‌های بالا می‌توانید از تکرر دوباره تست جلوگیری نمایید.

هزینه نقشه برداری مغزی

هزینه نقشه برداری مغزی با توجه به نوع نقشه برداری و تفسیر آن می‌تواند متفاوت باشد اما به صورت کلی از طرف وزارت بهداشت تعیین و تصویب می‌شود. هزینه نقشه مغزی در شیراز می‌تواند بین 300 تا 400 هزار تومن باشد که این هزینه فقط برای نقشه برداری مغزی است و جلسه‌های تفسیر و درمان بیماری متفاوت است.

شماره تماس روانشناس در شیراز

نقشه برداری رنگی مغز در شیراز

همان طور که اشاره شد نقشه برداری رنگی مغزی یا QEEG نوعی ابزار برای بررسی عملکرد مغز می‌باشد که به کمک پردازش نوار مغزی یا EEG میزان فعالیت الکتریکی در قسمت‌های مختلف مغز با توجه به ایمپالس‌های سلول‌های مغزی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

شیراز یکی از شهرهای برتر در علوم پزشکی در ایران است. مرکز نقشه برداری مغز دانشگاه علوم پزشکی شیراز یکی از مراکز قوی اعصاب در کشور است. 5 بخش مربوط به بیماری‌های مغز و اعصاب در بیمارستان‌ای مختلف شهر شیراز وجود دارد که شامل نوروفیدبک تی ان اس(TNS) و بخشهای توانبخشی و علوم شناختی بیمارستان شهید چمران شیراز، بخش MRI عملکردی در بیمارستان شهید فقیهی شیراز و … می‌شود.

نقشه برداری رنگی مغز امری بسیار ضروری و مهم برای تشخیص بیماری‌هایی همچون اضطراب، افسردگی، بیش فعالی و … می‌باشد که باید زیر نظر پزشکان متخصص و مشاوران باتجربه صورت بگیرد. نقشه برداری رنگی مغز در شیراز زیر نظر دکتر حسین بیات با تجربه کافی و برترین روانشناس در شیراز با مدرک‌هایی نظیر روانشناسی و نوروفیدبک در خدمت شما عزیزان باشد تا بهترین خدمات را به شما عزیزان ارائه دهد.

سئوالات متداول

نقشه برداری رنگی مغز در تشخیص و بهبود چه بیماری‌هایی نقش دارد؟

آیا نقشه برداری مغز پیش از نوروتراپی لازم است؟

بله. به دلیل اینکه درمان‌های نوروتراپی مثل نوروفیدبک، CES و بیوفیدبک به طور کامل و به طور مستقیم با امواج مغزی در ارتباط هستند به همین دلیل نقشه برداری مغز به بهترین شکل تغییرات امواج مغز را در اختیار پزشک قرار می‌دهد و پزشک با تفسیر نقشه مغزی تمامی نواقص مغز شما را می‌تواند رویت کند.

انواع نقشه برداری مغزی کدامند؟

نقشه برداری مغز در حالت خواب، نقسه برداری معمولی و نقشه برداری حین فعالیت.

آیا بین EEG و نقشه برداری رنگی مغز تفاوت وجود دارد؟

بله تست EEG و QEEG دو تست متفاوت هستند ولی تفاوت زیادی با یکدیگر ندارد و شباهت این دو تست بیشتر از تفاوت‌های آن می‎‌باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *