کمال گرایی | ویژگی‌ها و درمان کمال گرایی مرضی

کمال گرایی
 کمال گرایی یک ویژگی شخصیتی است که اگر به میزان طبیعی باشد می‌تواند باعث رشد فردی و اجتماعی افراد شود و اگر از حد معمول خود بیشتر شود باعث به وجود آمدن اختلال کمال گرایی می‌شود و فرد را با مشکلات زیادی در زندگی رو به رو می‌کند. در این مقاله می‌خواهیم با بررسی ویژگی‌ها و راه درمان کمال گرایی بیشتر با این اختلال آشنا شویم و در صورت مواجهه با آن بتوانیم رفتارهای کمال گرایانه را کنترل کنیم. معایب و مشکلاتی که این اختلال در زندگی بوجود می‌آورد شامل اضطراب، بروز خشم و راضی نبودن از کار و زندگی است که باعث می‌شود کیفیت زندگی فردی و اجتماعی کاهش یابد.

کمال گرایی چیست؟

قبل از صحبت درباره هر چیزی بیایید ببینیم کمال گرایی افراطی چیست. این اختلال در زمانی رخ می‌دهد که فرد اهداف غیر واقع بینانه‌ای برای خود در نظر می‌گیرد و برای رسیدن به آنها تلاش می‌کند. از آنجاییکه این اهداف غیر قابل دسترسی هستند، در واقع تلاش برای حصول این هدف محکوم به شکست می‌باشد. دکتر حسین بیات درمورد این اختلال می‌گوید: همه ما دوست داریم که تا بالاترین درجات موفقیت در زندگیمان دست پیدا کنیم یا به‌عبارت دیگر به کمال برسیم؛ اما در برخی افراد این دوست داشتن بیش از حد لازم ایجاد می‌گردد و به نوعی دچار کمال گرایی مرضی می‌گردند. این افراد هیچ گاه از زندگی خود راضی نیستند.

کمال گرایی یک ویژگی شخصیتی است که اگر به مقدار صحیح وجود داشته باشد می‌تواند منجر به پیشرفت و موفقیت فرد شود. دکتر تال بن شاهار(Tal Ben-Shahar)  در کتاب خود به نام «The Pursuit of Perfect» کمال گرایی را به دو دسته کمال گرایی سازگار و کمال گرایی ناسازگار تقسیم کرده است. کمال گرایی سازگار همان ویژگی اخلاقی است که منجر به توسعه و پیشرفت فرد در کار و زندگی می‌شود. افراد که این نوع کمال گرایی را دارند همیشه استانداردهای آن‌ها رو به رشد است و با موفقیت‌های خود را با لذت جشن می‌گیرند. نوع دیگر آن کمال گرایی ناسازگار است؛ در این نوع اختلال افراد از داشته‌های خود راضی نیستند و حتی در زمان موفقیت نیز از خود انتقاد می‌کنند.

ویژگی‌های شخصیت کمال گرا

ویژگی کمال گرایی افراطی

افراد کمال گرا دارای ویژگی‌های شخصیتی خاصی هستند که شناسایی آن می‌تواند در کنترل و شناسایی این اختلال کمک کند. تشخیص کمال گرایی مرضی نیازمند نظر فرد متخصص است و بدون آن نمی‌تواند به صورت قطعی این اختلال رفتاری را تشخیص داد. رفتارهایی مانند سخت گیری و انتقاد افراطی، انتظار بدون نقص بودن، نیاز به مورد تایید قرار گرفتن از طرف دیگران و تفکر همه یا هیچ که در ادامه مورد بررسی قرار خواهیم داد. با دریافت مشاوره فردی و مشاوره خانواده می‌توانید تا میزان زیادی کمال گرایی را کنترل کنید.

سخت گیری و انتقاد گری افراطی

این افراد همیشه در حال انتقاد از خود و دیگران می‌باشند و همیشه دیگران و خود را سرزنش می‌کنند. این افراد دارای یک سری قوانین خیلی سخت برای خود و دیگران هستند. اگر کسی به این قوانین عمل نکند، دچار خشم این افراد می‌شود. این خشم شامل خود فرد هم می گردد.  این نوع افراد اجازه اشتباه کردن را به خود نمی‌دهند و توقع دارند د ر همه چیز بهترین باشند. این افراد استانداردهای بالایی برای خود تعیین می‌کنند و درصورت موفقیت نیز راضی و خوشحال نیستند.

انتظار بدون نقص بودن

اگر شما هم سطح انتظار بالایی از خود دارید، این یک امر طبیعی و فوق العاده می‌باشد. این مسئله موجب تلاش بیشتر برای رسیدن به اهداف عالی خود می‌باشد. افراد کمال گرا هیچ گونه نقصی در رسیدن به اهداف خود را قبول نمی‌کنند. بعبارت دیگر به صورت وسواس گونه‌ای به دنبال رسیدن به کمال می باشند. در صورت ورود کوچکترین اختلالی در رسیدن به این هدف به شدت سخت گیر و عصبی می گردند.

ارزیابی ارزشمندی خود بر اساس کسب موفقیت

افراد کمال گرا به هیچ وجه چیزی به نام شکست را قبول نمی کنند و در صورت بروز همچین واقعه ای، اعتماد به نفس خود را از دست می دهند و خود را بی ارزش می پندارند. این افراد فقط در زمان رسیدن به آن نقطه کمال مورد نظر خود خوشحال خواهند بود . در غیر این صورت هرگز خوشحالی را حس نمی کنند .  همیشه در حال تلاش برای رسیدن به آن نقطه هستندو از آنجاییکه رسیدن به آن نقطه غیر قابل دسترسی هست همیشه خود را بی ارزش و بی عرضه می دانند. هرگز این افراد از زندگی خود لذتی نمی برند.

نیاز به تأیید دیگران

یکی از مواردی که این افراد در آن احساس رضایت نسبی پیدا می کنند، تایید دیگران می باشد. اگر این افراد تایید دیگران را دریافت ننمایند، دچار احساس پوچی و بی عرضگی می گردند.

تفکر همه یا هیچ

این قبیل افراد هرگز حد تعادل یا متوسط را قبول نمی کنند. از نظر این افراد یا بالاترین نقطه موفقیت وجود دارد یا در غیر این صورت در بدترین شرایط می باشند. در واقع این افراد نتایج کارهای خود را به درستی نمیتوانند ارزیابی نمایند. بهمین دلیل همیشه دچار ناراحتی از نرسیدن به کمال مد نظر خود می باشند.

معایب و مشکلات کمال گرایی در زندگی

مشکلات کمال گرایی

داشتن ویژگی‌های کمال گرایانه همان طور که اشاره شد بد نیست در صورتی که سلامت ذهنی و عملکرد و کیفیت زندگی افراد را با مشکل رو به رو نکند. اما اگر از حد معمول بیشتر شود می‌تواند باعث به وجود آمدن مشکل در زندگی شود به طوری که فردی که دارای این اختلال است می‌خواهد همه چیز در زندگی‌اش بدون نقص باشد و این غیرممکن است. مهمترین تاثیر منفی کمال گرایی افراطی تاثیر در ارتباطات و نحوه رفتار و زندگی فرد می‌باشد. در اینجا به برخی از مهمترین تاثیرات منفی این حالت اشاره می‌کنیم.

  • اضطراب.
  • بروز خشم شدید.
  • نداشتن رضایت شغلی و شکست در آن.
  • کمال‌گرایی یکی از شاخص‌های تأثیرگذار بر سلامت جسم و روان است.
  • زندگی با فرد کمال گرا بسیار دشوار است. زیرا این فرد همیشه از خود و اطرافیانش ناراضی است.

راه‌هایی برای درمان کمال گرایی

  • باورهای غلط خود را تغییر دهید.
  • ریشه‌های کمال گرایی را در خود پیدا کنید.
  • سبک گفتار درونیتان را تغییر دهید.
  • افکار و اعمالتان را یادداشت کنید.
  • واقع‌بین باشید.
  • بدانید که تغییرات به تدریج اتفاق می‌افتند.
  • شجاعت به خرج دهید.
  • خود مراقبتی را مد نظر قرار دهید.
  • با خودتان مهربان باشید.
  • خود را بخاطر خطاها و اشتباهاتتان ببخشید.
  • توانایی بازداری افکار و رفتارهای منفی را در خود تقویت کنید.
  • بر روی نقاط قوت واقعی خود تأکید کنید.
  • از به تعویق انداختن کارها خودداری کنید.
  • از تلاش برای راضی نگه داشتن دیگران دست بردارید.
  • دیگران را همانگونه که هستند بپذیرید.
  • ارتباط برقرار کنید.

شماره تماس روانشناس در شیراز

پادکست کمال گرایی مرضی و درمان آن

با گوش دادن به پادکست‌های کمال گرایی مرضی که توسط دکتر حسین بیات در شیراز آماده شده است؛ می‌توانید به طور کامل با این اختلال و ویژگی‌ها و راه درمان آن آشنا شوید. بخشی از پادکست کمال گرایی مرضی: كمال گرایی افراطی يعنی داشتن اهداف و استاندار‌های بالا و انتظارات غير واقع بينانه از خود يا ديگران (ياهردو) و احساس ارزشمندی مشروط به آن چه كه انجام می‌دهند(دستاورد) و نه آن چه كه هستند، بايدها در نزد اين افراد مقدس هستند.

جاده افرادكامل گرا درست خلاف جهت زندگی و رضايت مندی است ،به عبارتی ديگر اين افراد زندگي را زندگی نمي كنند  و فقط به رسيدن و مقصد فكرمی كنند و از مسير لذت نمی برند، اين افراد احساس شكست نمی كنند بلكه احساس ورشكستگی می كنند كه زيربنای آن عزت نفس آسيب ديده واحساس نقص وشرم وجود دارد.

“كمال گرايي مرضی راديوفارس۱”

3 دیدگاه برای “کمال گرایی | ویژگی‌ها و درمان کمال گرایی مرضی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.